Op 11 November 2024 kondigde minister Reinette Klever voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp aan dat ze vanaf 2026 meer dan €1 miljard bezuinigt op het maatschappelijk middenveld. Dagelijks zetten duizenden moedige mensenrechtenactivisten zich – met steun van de Nederlandse overheid – in voor vrede, rechtvaardigheid en hoop, en minister Klever laat hen met deze plannen in de steek.
Middelen voor en partnerschappen met het maatschappelijk middenveld zijn al decennialang een pijler van Nederlands beleid voor ontwikkelingssamenwerking. De huidige plannen zijn verwoestend voor vrouwenrechtenbewegingen die wereldwijd opkomen voor democratie, rechtstaat en mensenrechten. Deze bewegingen nemen het voortouw op het gebied van vrede, klimaat en duurzame ontwikkeling. Met deze ongekende bezuinigingen komt er een einde aan de vooraanstaande rol van Nederland in het steunen van vrouwenrechtenbewegingen in het mondiale Zuiden.
“Over de hele wereld vechten vrouwen, meiden, en trans en intersekse personen uit alle macht voor sociale verandering, rechtvaardigheid en vrijheid. Ze riskeren hun leven, gezondheid en reputatie door zich in te zetten tegen onrecht, uitbuiting, onderdrukking, oorlog en geweld,” zegt Happy Mwende Kinyili, codirecteur van Mama Cash. “Het is vaak zij tegen de media, hun politieke, religieuze en traditionele leiders. Het is zij tegen hun ouders, echtgenoten, collega’s en buren. En om het nog erger te maken winnen overal ter wereld zeer goed gefinancierde ultraconservatieve, autoritaire krachten terrein in de media, rechtbanken en internationale fora.”
Deze bezuinigingen betekenen waarschijnlijk het einde van talloze lokale initiatieven die zich inzetten voor democratie en mensenrechten. Zo wordt de subsidie voor de uitvoering van de internationale Vrouwen, Vrede en Veiligheidsagenda bijvoorbeeld geschrapt. Ook zullen organisaties uit het mondiale Zuiden hierdoor veel minder invloed hebben binnen beleids- en besluitvormingsorganen zoals de VN-Mensenrechtenraad of de VN-Commissie voor de Status van de Vrouw. Door het gebruik van financiering voor internationale lobby en belangenbehartiging te beperken, wordt het voor organisaties in Nederland en het mondiale Zuiden nog moelijker om regeringen ter verantwoording te roepen. Dit ondermijnt de wereldwijde solidariteit die vrouwenrechtenbewegingen al decennialang proberen op te bouwen. Het is extra zorgwekkend omdat de anti-rechtenbeweging wereldwijd steeds meer ruimte krijgt.
Saranel Benjamin, codirecteur van Mama Cash, bevestigt dit: “Een sterk feministisch maatschappelijk middenveld is op dit moment geen overbodige luxe. De wereld heeft deze moedige vrouwen en meiden nodig, net zoals zij onze solidariteit nodig hebben. De overheid heeft in het verleden veel gedaan om vrouwenrechtenorganisaties uit het mondiale Zuiden te steunen. Dit werk is nu harder nodig dan ooit, maar juist de organisaties die onze samenlevingen ten goede kunnen veranderen, verliezen cruciale steun. Dit is niet het moment om een stap terug te doen.”
Mama Cash roept de Tweede Kamer op om ervoor te zorgen dat minister Klever deze bezuinigingen heroverweegt en haar plannen afstemt op de bewezen aanpak voor ontwikkelingssamenwerking van haar eigen ministerie. Investeer in sterke partnerschappen met het maatschappelijk middenveld! Zo bevorderen we mensenrechten en waarborgen we de deelname van vrouwen, meiden, en trans en intersekse personen in alle lagen van onze wereldwijde samenleving.